AFAD Başkanlığı ve TÜBİTAK’ın ortak girişimiyle hayata geçirilen ve yaklaşık 1,5 yıl süren ‘Çığ Önleme Projesi’, Bitlis’te uygulamaya kondu. Bu proje kapsamında Dideban Dağı’na kurulan sensörler ve mobil gözlem istasyonu, bölgedeki çığ riskini minimize etmek adına önemli bir adım oldu. Özellikle bölgede geçmişte yaşanan çığ felaketlerinin ardından oluşturulan bu sistemle vatandaşların güvenliği sağlanmaya başlandı.
Projenin ilk aşaması, bölgenin en yüksek noktasına kurulan sabit gözlem istasyonuyla başladı. Burada, kar kalınlığı, toprak sıcaklığı, nem ve rüzgar verileri toplanarak, bilgisayarlara iletildi. Bu veriler sayesinde olası tehlike önceden tespit edilerek, müdahale şansı arttırılıyor. Teknik ekibin ve yerli yazılımın katkısıyla, sistem mobil hale getirildi ve bölgeye uygun modüler karavanlar tasarlandı. Bu karavanlar, kendi enerjisini güneş panelleriyle sağlayabilen ve dört kişilik konaklama imkanına sahip, hareketli gözlem noktaları olarak hizmet veriyor.
Çığ Riskini Azaltan Modern Teknoloji
Geliştirilen bu sistem sayesinde, bölgedeki çığ riski seviyeleri detaylı şekilde izlenebiliyor. Kurulan 12 sensör, karın yoğunluğu, toprak ve hava şartları gibi kritik verileri topluyor ve mobil cihazlara iletiyor. Bu veriler, bölgedeki tehlike seviyesinin önceden belirlenmesine imkan tanırken, hızlı müdahale edilmesini sağlıyor. Ayrıca, veriler ve analizler Türkiye’nin yerli ve milli yazılımı sayesinde yurt içi imkanlarla gerçekleştiriliyor ve dışa bağımlılık ortadan kalkıyor.
Gelecekteki Planlar ve Sistem Yaygınlaştırma
İkinci aşamada, sensör sayısı ve sensörlerin kapsadığı alanlar artırılarak, farklı bölgelere de sensörler yerleştirilecek. Nemrut ve Karçinbaşı gibi kritik güzergahlarda da sensörler kurularak, veri akışını tek bir merkezden yönetmek hedefleniyor. Bu sayede, güvenlik anlamında bütünsel ve entegre bir sistem kurulmuş olacak. Ayrıca, bölgesel bazda oluşturulan istasyonlar ve yeni sensörler sayesinde, olası afetlerde müdahale süresi kısaltılarak daha etkin korunma sağlanacak.
Bu çalışmalar, bölgedeki vatandaşların tedirginliğini azaltırken, modern teknolojinin kullanımıyla Türkiye’de ilk kez uygulanan entegre çığ önleme ve izleme sisteminin ülke genelinde yaygınlaştırılmasını amaçlıyor.
